CHIẾN THẮNG ĐÔNG KHÊ, TRẬN MỞ MÀN QUYẾT ĐỊNH THẮNG LỢI CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI NĂM 1950

Đăng lúc: Thứ năm - 17/09/2020 20:53 - Người đăng bài viết: VS
Cách đây 70 năm, quân và dân ta đã làm nên chiến thắng vang dội trong chiến dịch Biên giới (CDBG) thu đông năm 1950.

Bác Hồ thăm một đơn vị tham gia chiến dịch Biên giới thu-đông năm 1950 (Ảnh tư liệu)
 
     Nguyên nhân quan trọng dẫn đến thắng lợi của chiến dịch (CD) đó, là do việc lựa chọn, chuyển mục tiêu tấn công của trận  then chốt mở màn CD và nghệ thuật đánh điểm diệt viện. Quân và dân ta đã thực hiện thành công một CD vận đông tiến công điển hình  trong lịch sử cuộc kháng chiến chống Pháp, góp phần tạo ra bước ngoặt cơ bản của cuộc kháng chiến nhanh chóng đi đến thắng lợi cuối cùng.
     Việc xác định đúng phương hướng để mở cuộc tiến công là một vấn để quan trọng của chỉ đạo chiến lược trong điều kiện địch mạnh hơn ta về cả lực lượng, vũ khí, kỹ thuật. Từ năm 1947 đến cuối năm 1950, bộ đội ta đã giành thắng lợi này đến thắng lợi khác làm địa bàn mở chiến dịch tiến công cùng nằm trong chủ trương chỉ đạo chiến lược đánh vào nơi hiểm yếu, nơi địch sơ hở, nhưng có ý nghĩa chiến lược, phù hợp với trình độ tác chiến của bộ đội ta. Tháng 6/1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Ban thường vụ Trung ương Đảng chủ trương mở CDBG. Nhiệm vụ cùa CD là tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch; giải phóng vùng biên giới phía bắc nước ta, mở rộng và củng cố căn cứ địa Việt Bắc, tiến tới giành chính quyền chủ động trên chiến trường chính. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử chiến tranh Việt – Pháp, quân ta chủ động mở một cuộc tiến công lớn với 30.000 quân. Đây là địa bàn quen thuộc mà các lực lượng vũ trang ta thường xuyên hoạt động tác chiến, cũng là nơi nhân dân địa phương có truyền thống yêu nước, có nhiều căn cứ địa cách mạng và tương đối để giải quyết vấn đề lương thực, vũ khí, đạn dược, chính vì thế việc Trung ương Đảng, Bộ Tổng tư lệnh quyết định chọn Cao Bằng – Lạng Sơn làm hướng mở CD tiến công là một lựa chọn đúng đắn, sáng suốt có ảnh hưởng quyết định đến thắng lợi sau này.
     Trong quá trỉnh chuẩn bị CD đã có sự cân nhắc lựa chọn giữa hai phương án, tiến công đánh chiếm Thị xã Cao Bằng hay cứ điểm Đông Khê. Ngày 31/7/1950, Đảng ủy và Bộ chỉ huy CD đã hạ quyết tâm chọn Thị xã Cao Bằng làm khu vực tiến công chủ yếu. Sau khi tiêu diệt địch ở Cao Bằng sẽ chuyển xuống tiêu diệt Đông Khê. Nhưng khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng bộ phận tham mưu đi trinh sát thực địa, Thị xã Cao Bằng có 2 Tiểu đoàn địch, hệ thống đồn trại pháo đài phòng giữ kiên cố lại nằm giữa 2 con sông, sông Hiến và sông Bằng, bộ đội ta còn thiếu kinh nghiệm, nếu tấn công vào Thị xã Cao Bằng sẽ bị tổn thất vể lực lượng và không thực hiện được “đánh chắc thắng”. Do đó, theo đề nghị của đồng chí Tổng Tư lệnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Đảng ủy và Bộ chỉ huy mặt trận nhất trí báo cáo lên Ban Thường vụ Trung ương và Bác Hồ  về việc chuyển hướng đánh cụm cứ điểm Đông Khê mở màn CD.
      Cuối tháng 8/1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh lên Cao Bằng.  Tại căn cứ Lam Sơn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nghe báo cáo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Cao Bằng và Người đã cho những chỉ thị quan trọng để trận này phải thắng. Sau đó, Người đến làng Tả Phầy Tẩư làm việc với Bộ Chỉ huy CD, tại Tả Phầy Nưa, xã Quốc Phong (Quảng Uyên. Tại sở chỉ huy, sau khi nghe Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Bí thư Đảng ủy, Chỉ huy trưởng mặt trận, thay mặt Đảng ủy và Bộ chỉ huy CD báo cáo phương án tác chiến của Hội nghị Đảng ủy Mặt trận thông qua ngày 16/8/1950. Ngày 10/9/1950, Người đã trực tiếp phê chuẩn quyết tâm tác chiến của Bộ chỉ huy CD.
      Chiều ngày 11/9/1950, Bác Hồ dự Hội nghị phổ biến kế hoạch CD cho cán bộ chỉ huy cấp Trung đoàn, Sư đoàn của Bộ chỉ huy CD. Qua phân tích, Người chỉ thị: Chưa đánh thắng thì chưa được coi là chuẩn bị xong. Quân sự thì phải chuẩn bị mãi. Thắng xong CD này cũng chỉ mới là chuẩn bị xong một đợt. toàn thắng thì mới là chuẩn bị xong … Trong quân sự phải kiên quyết và bạo dạn. Bạo dạn, dũng cảm không phải là liều. Liều là dại, dũng cảm là khôn. Kiên quyết và bạo dạn không phải là một người mà phải là tất cả mọi người. Muốn toàn bộ kiên quyết và bạo dạn thì phải có kỷ luật…kỷ luật là phải là động lực giữ sức mạnh của bộ đội” (1).
      Lúc đầu, ta dự kiến trận mở màn CD vào thị xã Cao Bằng. Căn cứ vào tình hình thực tế chiến trường, quán triệt tư tưởng đánh chắc thắng. Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ chỉ huy CD quyết định chọn Đông Khê làm trận mở màn CD. Người chỉ rõ: “Đông Khê là nơi địch yếu, nhưng lại là vị trí rất quan trọng; nếu mất Đông Khê, địch phải đem quân đến ứng cứu, tạo điều kiện cho ta tiêu diệt chúng trong vận động.” (2). Rồi ngày 13/9/1950, Người rời Sở chỉ huy chiến dịch đi thăm đại diện một số đơn vị bộ đội tham gia chiến dịch và đến Sở chỉ huy tiền phương ở Nà Lạn xã Đức Long (đông Đông khê khoảng 11 km đường chim bay), trực tiếp theo dõi, động viên bộ đội đánh trận mở màn chiến dịch: Người chỉ thị: “Dù khó khăn đến đâu cũng phải kiên quyết khắc phục đánh cho kỳ thắng trận đầu”(3).
      Hình ảnh vị lãnh tụ tối cao của Đảng, của dân tộc không quản ngại khó khăn, nguy hiểm ra sát mặt trận để cùng Bộ chỉ huy chỉ đạo cuộc chiến đấu, là nguồn đông viên to lớn làm nức lòng, cán bộ, chiến sĩ, dân công ra sức thi đua “giết giặc lập công” đưa chiến dịch đến toàn thắng.
        Sáng 16/9/1950, quân ta nổ súng đánh Đông Khê mở màn CD. Từ trên đỉnh núi Báo Đông, xóm Nà Lạn, xã Đức Long, huyện Thạch An (Cao Bằng). Người chăm chú theo dõi trận đánh. Sau 2 ngày 2 đêm cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt, vào lúc 4 giờ sáng 18/9, Trung đoàn 174 đã thọc sâu vào Sở chỉ huy. Đại úy A li ut, Đồn trưởng Đông Khê và một số sỹ quan bị bắt sống, phải đầu hàng vô điều kiện. Đến 10 giờ sáng 18/9/1950, Trung đoàn 174 và Trung đoàn 209 đã làm chủ hoàn toàn thị trấn Đông Khê. Trận đánh mở màn cho CDBG đã kết thúc thắng lợi, thực hiện được chỉ thị của Bác Hồ được phép đánh thắng không được thua.
     Đúng như dự kiến của ta, sau khi Đông Khê thất thủ, địch ở Cao Bằng hoang mang cực độ, chúng rục rịch rút khỏi Cao Bằng. Để đánh chiếm lại Đông Khê yểm trợ cho quân ở Cao Bằng rút chạy, ngày 30/9/1950, binh đoàn Lơ-pa-giơ xuất quân từ Thất Khê lên đánh chiếm Đông Khê, trên đường đi bị quân ta chặn đánh tại đèo Bông Lau, Lũng Phầy, đến Pò Hẩu bị ta chặn đánh quyết liệt, lực lượng bị tổn thất nặng nề, không thực hiện được ý định chiếm lại Đông Khê. Ngày 7/10 ta tiếp tục tấn công tiêu diệt 200 tên, bắt sống toàn bộ Bộ Tham mưu và Lơ-pa-giơ. Trên hướng Cao Bằng nghe tin Lơ-pa-giơ bị đánh tan tành, ngày 3/10/1950, Sác-tông thận trọng cho quân rút theo đường số 4, đến Nặm Nàng chúng cắt đường rừng vào Đức Thông, đến Trọng Con để liên lạc với Lơ-pa-giơ bị ta chặn đánh, địch co cụm về điểm cao 477, đúng 7 giờ ngày 7/10, ta đồng loạt nổ súng tiêu diệt 667 tên, bắt sống Sắc-tông và tên Tỉnh trưởng Nông Ngọc Tu cùng 1.366 tên địch.
     Chiến thắng vang dội ở Cụm cứ điểm Đông Khê, Cốc Xả, Điểm cao 477 và các nơi khác đã cổ vũ khí thế chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân ta quyết tâm tiêu diệt địch giành thắng lợi và tạo nên bước ngoặt cho CD, đẩy quân địch ở trên đường số 4 vào một tình thế tuyệt vọng, địch buộc phải rút bỏ một loạt vị trí quan trọng, CDBG thắng lợi. Nhờ vận dụng đúng đắn, sáng tạo phương châm chỉ đạo CD đánh đòn điểm huyệt và đánh diểm diệt viện.
      CDBG thu đông năm 1950 có ý nghĩa lịch sử trọng đại mở ra bước ngoặt đưa cuộc kháng chiến của nhân dân ta lên thời kỳ mới, là cơ sở tiến hành cuộc kháng chiến chống Pháp đến thắng lợi.
     Nhân kỷ niệm 70 năm chiến thắng Đông khê, trận mở màn cho chiến thắng CDBG, ngày 3/10/1950 Cao Bằng được hoàn toàn giải phóng.
      Ôn lại một thời kỳ oanh liệt đã qua, chúng ta không bao giờ quên công ơn to lớn của Bác Bồ. Bác đã trực tiếp ra trận, Bác đã cùng các cháu hành quân. Sự chỉ đâọ, chỉ huy tài tình của Trung ương Đảng, của Bộ Tổng tư lệnh đứng đầu là Tổng tư lện Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người học học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hình ảnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh ra trận sự lãnh đạo, chỉ đạo, những lời dạy của Người mãi mãi là sao sáng, ánh đuốc son đường cho chúng ta trên con đường đưa đất nước ta, dân tộc ta đi tới ấm no, hạnh phúc.
        Chiến thắng CDBG là một bản hùng ca của cuộc kháng chiến trường kỳ và anh dũng của dân tộc ta chống thực dân pháp xâm lược. với ý nghĩa đó, các địa điểm di tích lịch sử chiến thắng Biên Giới năm 1950, huyện Thach An, tỉnh Cao Bằng xứng đáng trở thành Di tích Quốc gia đặc biệt.


    (1) (2) (3)  Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh – Tỉnh ủy Cao Bằng – Tỉnh ủy Lạng Sơn – Tỉnh ủy Quảng Ninh. Chiến thắng đường số 4 và CD Biên giới. Kỷ yếu Hội thảo khoa học tháng 9 năm 2000, trang 37.
 
Tác giả bài viết: Nông Văn Mậu
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

Truyền hình

Thời tiết hằng ngày

                   DỰ BÁO THỜI TIẾT             (Đêm 16 ngày 17 tháng 10 năm 2020)   + Khu vực Bảo Lạc - Bảo Lâm:          Nhiều mây không mưa. Ngày giảm mây trời nắng....

Văn bản mới

THỐNG KÊ

  • Đang truy cập: 4
  • Khách viếng thăm: 3
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 2336
  • Tháng hiện tại: 47894
  • Tổng lượt truy cập: 9421549